'Εφτασε η στιγμή (λίγο νωρίτερα απ' ότι είχα υπολογίσει) να επιχειρηματολογήσω γιατί δεν ψήφισα τον Μέγα Αλέξανδρο μεγαλύτερο Έλληνα όλων των εποχών. Απλούστατα γιατί δεν υπήρξε.
Σίγουρα Έλληνας, σίγουρα Μακεδόνας στρατηλάτης αλλά ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσωπα της παγκόσμιας ιστορίας. Κι εγώ μικρός είχα αγιοποιήσει τον Μέγα Αλέξανδρο. Τον θεωρούσα άφθαστο, ατρόμητο, γενναίο και πανέξυπνο.
Όταν όμως άρχισα να διαβάζω και βιβλία ξένων συγγραφέων καθώς και να βλέπω ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση,η πίστη μου στον μέγα Αλέξανδρο άρχισε κυριολεκτικά να κλονίζεται. Η ταινία του Όλιβερ Στόουν με τον Κόλιν Φάρρελ πρωταγωνιστή μας απογοήτευσε σαν Έλληνες. Αντίθετα η ταινία "300" του Ζακ Σνάιντερ μας έκανε εθνικά υπερήφανους και τους σύγχρονους Πέρσες (τους Ιρανούς δηλαδή) να διαμαρτύρονται για το διασυρμό των αρχαίων προγόνων τους και όχι άδικα. Δηλαδή τι παραπάνω είχε ο Αλέξανδρος από τον Δαρείο τον Α’ και τον γιό του Ξέρξη; Οι μεν ήθελαν να καταλάβουν την Ευρώπη και ο δε την Περσική Αυτοκρατορία. Οι Πέρσες ήθελαν διέξοδο στη Μεσόγειο για να αναπτύξουν τις εμπορικές τους σχέσεις και ο Αλέξανδρος είχε βάλει στο μάτι τον πλούτο της Περσικής Αυτοκρατορίας.
Ο πολιτισμός των Περσών ήταν πολύ ανεπτυγμένος, σαν φυσική συνέπεια της βαριάς κληρονομιάς των αρχαίων πολιτισμών της Μεσοποταμίας. Και φυσικά ο βασιλιάς Ξέρξης δεν ήταν ο δίμμετρος μαύρος αγριάνθρωπος με τα τατουάζ και τα σκουλαρίκια όπως στην ταινία 300 που βασικά ήταν η μεταφορά του ομώνυμου κόμικ του Φρανκ Μίλλερ στον κινηματογράφο. Οι Πέρσες είχαν δημιουργήσει μεγάλο πολιτισμό, τα παλάτια τους ήταν πραγματικά αρχιτεκτονικά αριστουργήματα που τα ζήλεψε ο Αλέξανδρος άσχετα αν κάποια απ’ αυτά κυριολεκτικά τα ισοπέδωσε.
Ο Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.Χ. Από μικρός έμαθε να πολεμάει. Φίλος παιδικός με τον Ηφαιστίωνα , όλη την ημέρα δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να παλεύουν μεταξύ τους και να ασκούνται στα όπλα. Μάταια ο πατέρας του ο Φίλιππος ο Β’ προσέλαβε τον Αριστοτέλη (με αδρότατη φυσικά αμοιβή) για δάσκαλο του γιου του. Ο Αλέξανδρος ούτε που να ακούσει ήθελε για διάβασμα. Όσο για την Ιλιάδα με την οποίαν κοιμόταν κάτω από το μαξιλάρι του, αν εξαιρέσει το καλλιτεχνικό της μέρος που είναι άφθαστο, στην πραγματικότητα αναφέρεται σε σκηνές πολέμου και βίας. Την Ιλιάδα ο Αλέξανδρος λοιπόν δεν την είχε για να την διαβάζει αλλά για να ντοπάρεται από τα κατορθώματα των προγόνων του και δη του Αχιλλέα.
Διαδέχτηκε τον Φίλιππο τον Β’ όταν το 336 π.Χ. αυτός δολοφονήθηκε. Ο Αλέξανδρος ήταν τότε μόνο 19-20 χρονών και είχε να διαχειριστεί μια πολύ μεγάλη κρίση. Αυτήν της διαδοχής του γενναίου πατέρα του και τον ξεσηκωμό των Ελληνικών πόλεων που βρήκαν μια πρώτη τάξης ευκαιρία να απαλλαγούν από το ζυγό των Μακεδόνων. Φυσικά στην Περσία εξεστράτευσε με μοναδικό σκοπό το χρυσάφι της αυτοκρατορίας αφού είχε μάθει από Έλληνες που είχαν θητεύσει στα Περσικά ανάκτορα ότι στη χώρα υπήρχε πολύ χρυσάφι και χλιδή. Φυσικά μην φανταστεί κανείς ότι οι 30.000 Μακεδόνες πολεμιστές τον ακολούθησαν λόγω τυφλής εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του. Και φυσικά τους είχε τάξει πλούσια αμοιβή. Δηλαδή δεν ήταν στρατός με συνείδηση, αλλά καθαρά μισθοφορικός. Έκανε πολλές μάχες με τους Πέρσες. Πολλοί Μακεδόνες πολεμιστές σκοτώθηκαν. Δηλαδή τι έκανε; Πολεμούσε με 10.000 εναντίον 100.000 ή 200.000 Περσών; Όχι γιατί απλούστατα αντικαθιστούσε τους νεκρούς με μισθοφόρους που προσελάμβανε σε κάθε χώρα. Αμφιβάλλω αν στο τέλος της εκστρατείας του είχαν μείνει 2-3 χιλιάδες αμιγείς Μακεδόνες πολεμιστές. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε έμμονη ιδέα να συλλάβει ζωντανό τον Δαρείο τον Β’ . Τον κυνηγούσε με μανία και όταν κάποιος Πέρσης αξιωματικός δολοφόνησε τον Δαρείο και τον έφερε στον Αλέξανδρο για να εισπράξει αμοιβή, αυτός τον σκότωσε γιατί του πήρε το τρόπαιο που τόσο πολύ ήθελε!!!
Πήγε στην Αίγυπτο και αυτοανακηρύχθηκε Φαραώ και γιος του Άμμωνα Ρά. Φυσικά έκτισε μια λαμπρή πόλη την Αλεξάνδρεια στα παράλια της Αιγύπτου. Ήθελε να τον θυμούνται οπωσδήποτε και γι αυτό δεν ίδρυσε μόνο μία Αλεξάνδρεια αλλά τουλάχιστον 10 σε όλη την Περσική επικράτεια, στην οποία ξαναγύρισε μετά από ένα χρόνο. Αντί να γυρίσει στην Μακεδονία που απείχε με πλοία από την Αίγυπτο 15-20 ημέρες, παρέσυρε το στρατό του σε νέες περιπέτειες, εκπληρώνοντας την άκρατη ματαιοδοξία του. Οι συνεχείς του θρίαμβοι έναντι των Περσών τον έκαναν ακόμη πιο σκληρό και τα νεύρα του δεν ήταν σε καλή κατάσταση. Άρχισε να ντύνεται με Περσικά βασιλικά ρούχα και υποχρέωνε τους στρατηγούς του και τους Μακεδόνες στρατιώτες να γονατίζουν και να του φιλούν τα χέρια και τα πόδια. Εκτέλεσε με συνοπτικές διαδικασίες τους στρατηγούς Φιλώτα και Παρμενίωνα γιατί θεώρησε ότι συνομωτούσαν εναντίον του. Όταν ο Κλείτος του έκανε παρατήρηση ότι , «Αλέξανδρε ξεφύγαμε από το σκοπό μας και πρέπει να γυρίσουμε στην πατρίδα γιατί και οι στρατιώτες μας είναι εξουθενωμένοι» αυτός πήρε το ακόντιο από τον φρουρό που ήταν δίπλα του και του το κάρφωσε με μανία στο στήθος, σκοτώνοντας ποιόν; Τον πιστό του Κλείτο που στην πρώτη κιόλας μάχη με τους Πέρσες στο Γρανικό ποταμό το 334 π.Χ., όταν φυσικά ο Αλέξανδρος δεν είχε ακόμη ψηθεί στη μάχη, του είχε σώσει τη ζωή, κόβοντας με το σπαθί του το χέρι του Πέρση στρατηγού Σπιθριδάτη που ήταν έτοιμος να καρφώσει τον βρισκόμενο σε δυσχερή θέση Αλέξανδρο. Η υγεία του κλονίστηκε πιό πολύ όταν πέθανε το άλογό του, ο πιστός Βουκεφάλας μετά τη νικηφόρα επιστροφή του από την Ινδία στην Περσία. Του έκανε βασιλική κηδεία και προς τιμήν ενός αλόγου έχτισε πόλη στην Ανατολική Περσία με το όνομα Βουκεφάλα.Συνέχισε να πιέζει τους εξουθενωμένους πλέον στρατιώτες του για νέα εκστρατεία στην Κίνα. Αυτοί φυσικά δεν άντεξαν τις κακουχίες, πολλοί πέθαναν και έτσι τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Αλεξάνδρου πήγαν στράφι. Γύρισε στην Περσία το 324 π.Χ. αλλά τότε πέθανε ο παιδικός του φίλος και υπαρχηγός του, ο πιστός του Ηφαιστίων. Μέσα στην απόγνωσή του κούρεψε τα μαλλιά του γουλί και υποχρέωσε τους στρατιώτες του να κόψουν τις ουρές των αλόγων τους σε ένδειξη πένθους.
Το τέλος του ήταν κοντά. Πέθανε κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες. Άλλοι υποθέτουν από πνευμονία, άλλοι από φυματίωση, άλλοι από ελονοσία. Για μένα η πιο πιθανή αιτία -απ’ όσες έχω διαβάσει- είναι ότι δηλητηριάστηκε από τους Πέρσες ιερείς. Τα συμπτώματά της ασθένειάς του τείνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ένας άνθρωπος σκληραγωγημένος από τα 8 του χρόνια, με 10 χρόνια εκστρατείας σε ακραίες ανθρώπινες συνθήκες, δύσκολα θα αρρώσταινε και θα πέθαινε κατ’ αυτόν τον τρόπο. Αντίθετα με δηλητήριο ο θάνατός του δεν ήταν ακαριαίος, αλλά τον εξουθένωσε και σε 2-3 ημέρες κατέληξε. Πέθανε στη Βαβυλώνα το 323 π.Χ. σχεδόν 33 χρονών. Το νεκρό του σώμα άγνωστο που τάφηκε. Κενοτάφια ή μαυσωλεία θα χτίστηκαν αρκετά προς τιμήν του. Πιθανότατα να θάφθηκε στη Βαβυλώνα. Το θεωρώ απίθανο να περιέφεραν το νεκρό Αλέξανδρο επί μήνες για να τον θάψουν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Αυτό θα ήταν μεγάλη ασέβεια προς το νεκρό, ενώ ο μόνος τρόπος για να θαφτεί στην Αλεξάνδρεια ήταν να ταριχεύσουν το σώμα του στη Βαβυλώνα (με την μέθοδο των Αιγυπτίων) και να το μεταφέρουν 2500 χιλιόμετρα. Με την απλή τετράγωνη λογική, ο Αλέξανδρος βρίσκεται θαμμένος κάπου στην Βαβυλώνα και όχι θαμμένος κάτω από τη σημερινή πόλη της Αλεξάνδρειας, όπως πιστεύουν ορισμένοι ιστορικοί. Όσο για τους λαούς που τον υποδέχονταν σαν σωτήρα, το έκαναν γιατί τους απήλλαξε από τα 200 χρόνια περσικού ζυγού, αφού οι Πέρσες από τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. πήραν τα ηνία της περιοχής από τους Βαβυλώνιους. Οι διάδοχοί του μοίρασαν την αχανή αυτοκρατορία σε κρατίδια τα οποία κατέρρευσαν πολύ γρήγορα.. Τίποτε δεν θύμιζε πλέον τον Αλέξανδρο. Μόνο η υστεροφημία του έμεινε.
Από που να αρχίσω λοιπόν τη σύγκριση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Σπαρτιάτη Λεωνίδα. Δυστυχώς δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Ο Λεωνίδας από μικρός έμαθε την τέχνη του πολέμου, όχι για να μάθει να σκοτώνει, αλλά για να υπερασπίζεται την πόλη του, την θρυλική Σπάρτη. Ήταν μέρος λοιπόν της κουλτούρας του η γενναιότητά του. Ανατράφηκε με ηθικές αρχές. Ήταν στατιώτης από τα 6 του χρόνια. Φυσικά όταν ο Ξέρξης έστειλε τους απεσταλμένους του να ζητήσουν γη και ύδωρ από τη Σπάρτη, ο βασιλιάς Λεωνίδας , που απήντησε το πασίγνωστο και θρυλικό απόφθευγμα ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ, αποκλείεται να σκότωνε άναδρα τους Πέρσες αγγελειοφόρους, όπως έκανε ο Τζέραλντ Μπάτλερ στο έργο «300». Αυτό ήταν άτιμη πράξη που ένας πολεμιστής, του μεγέθους του Λεωνίδα , δεν επέτρεπε αυτό το ατόπημα. Οι Σπαρτιάτες σέβονταν τον αντίπαλό τους, δεν σκότωναν αιχμαλώτους και αυτά χάρη στην απαράμιλλη στρατιωτική τους ηθική και αγωγή.Το άλλο θρυλικό απόφθευγμα των Σπαρτιατών Ή ταν ή επί τας, με το οποίο είχαν γαλουχηθεί από μικροί, τους έκανε τόσο γενναίους. Έμαθαν να μην εγκαταλείπουν τη μάχη ακόμη κι αν ήταν άνιση. Θα γύριζαν στη Σπάρτη θριαμβευτές με τις ασπίδες τους, ή νεκροί πάνω σε αυτές. Αυτό φυσικά δεν ήταν γραμμένο στο στρατιωτικό νόμο των Σπαρτιατών. Ήταν η ευχή της μητέρας ή της γυναίκας προς τον γιό ή τον σύζυγο πολεμιστή!!!
Εν γνώσει του ο Λεωνίδας, υπάκουσε και στον χρησμό του μαντείου των Δελφών που έλεγε: Ή η πόλη της Σπάρτης θα σβηστεί από το χάρτη ή θα θρηνήσει τον βασιλιά της." Ήξερε λοιπόν εκ των προτέρων ότι τέτοιο εγχείρημα ήταν χωρίς επιστροφή. Προτίμησε τον θάνατο από την ατίμωση της Σπάρτης. Ήξερε ότι μόνο νεκρός και δοξασμένος θα γυρνούσε στην πολυαγαπημένη του πόλη. Θα άφησε την γυναίκα του χήρα και τον μικρό γιό του ορφανό, ακριβώς όπως έκανε και η επίλεκτη φρουρά των 300. Ήταν όλοι τους παντρεμένοι και με παιδιά. Ήθελε η δόξα του ηρωικού τους θανάτου να αποτελεί παράδειγμμα προς μίμηση και για τα δικά τους παιδιά. Ήθελε να έχουν σαν παρακαταθήκη στην ζωή τους την τιμή και τη δόξα των νεκρών ηρώων πατεράδων τους.
Δεν υπάρχει καμία μάχη καταγεγραμμένη στην παγκόσμια ιστορία, όπως η μάχη των Θερμοπυλών όπου να υπήρξε τόσο μεγάλη διαφορά στην αναλογία των 2 στρατών. Από τη μία 300 Σπαρτιάτες και 700 Θεσπιείς ( τι κρίμα που δεν αναφέρεται και η γενναιότητα των Θεσπιαίων, αφού ο θάνατος του βασιλιά Λεωνίδα επισκίασε την δική τους ανδρεία) αντιτάχθηκαν σε έναν τεράστιο στρατό. Άλλοι μιλούν γιά 1.000.000 μισθοφόρους που είχε ο Ξέρξης μαζί με τον δικό του τακτικό στρατό των 100.000 ανδρών. Τα βέλη των Περσών τοξοβόλων έκρυβαν τον ήλιο όταν έπεφταν ταυτόχρονα κατά χιλιάδες εναντίον των χιλίων υπερασπιστών των Θερμοπυλών. Αυτοί μέσα στην τρομερή ένταση του πολέμου, είχαν πίστη στο Λεωνίδα που τους ενεθάρρυνε με το ανεπανάληπτο: «Καλύτερα. Έτσι θα πολεμάμε με σκιά»!!!
Η μάχη των Θερμοπυλών ενέπνευσε και συγκίνησε όσο καμμία μάχη στην παγκόσμια ιστορία. Είναι η δημοφιλέστερη και η πιο γνωστή μάχη του αρχαίου κόσμου και μετά ακολουθούν αυτές του Μαραθώνα, της Σαλαμίνας και των Πλαταιών. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης της 2ης σε σπουδαιότητας μάχης στην ιστορία του Ελληνισμού. Της ηρωικής εξόδου του Μεσολογγίου , αλλά κα της 3ης κατά σειρά :Της μάχης στο Μανιάκι και τον παρόμοιο θάνατο, του Λεωνίδα της επανάστασης, του 1821: Του Γρηγορίου Δικαίου ( Παπαφλέσσα) .
Έχουν γραφτεί χιλιάδες ύμνοι για την γενναιότητα των Σπαρτιατών-Θεσπιαίων εναντίων των ορδών του Ξέρξη. Ποτέ και κανένας δεν μπόρεσε να φτάσει την απαράμιλλη γενναιότητα του Βασιλιά Λεωνίδα. Ποτέ και καμία άλλη ιστορική μάχη δεν ενέπνευσε τόσο πολύ. Μιά μάχη που έγινε στα στενά των Θερμοπυλών (που δυστυχώς ο σεναριογράφος των «300» ,ο Φρανκ Μίλλερ, έκανε το ατόπημα και βάφτισε την περιοχή αυτή, μεταφράζοντας στα αγγλικά τη λέξη Θερμο-πύλες σαν Hotgates) και φυσικά έγινε φάρος για τους υπόλοιπους Έλληνες ώστε να κατατροπώσουν τους Πέρσες και να δώσουν έτσι μιά άλλη τροπή στην Παγκόσμια ιστορία, αφού αν είχαν επιβληθεί οι Πέρσες, σήμερα ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν θα μπορούσε να έχει σαν κορωνίδα του τον άφθαστο Ελληνικό πολιτισμό που θα είχε εξαφανιστεί κάτω από το ζυγό των Περσών.
Η θυσία του Λεωνίδα και των 300 συμπολεμιστών του, έγινε διαχρονικό σύμβολο και στη θέση που έπεσε ο Λεωνίδας και οι συμπολεμιστές του, οι πρόγονοί μας, έστησαν απέριττο μνημείο, όπως άξιζε σε έναν βασιλιά, που θυσιάστηκε για την πατρίδα του. Ούτε χρήματα, ούτε επεκτατικοί πόλεμοι, ούτε αλαζονεία. Μόνο δόξα και τιμή ανήκει στον μεγάλο αυτό Έλληνα.. Κάθε φορά που περνάω από το σημείο όπου σήμερα υπάρχει ο ανδριάντας του βασιλιά Λεωνίδα (έργο του γλύπτη Βάσου Φαληρέα) σφίγγεται η καρδιά μου (και μπράβο στο Ελληνικό κράτος που δεν τον ξέχασε, όπως τόσους άλλους μεγάλους Έλληνες). Με πιάνει πατριωτικός οίστρος όταν σκέφτομαι τι έκανε αυτός ο Άνθρωπος. Σταματάω όποτε μπορώ και διαβάζω κάθε φορά με συγκίνηση το γνωστό από το πρωτότυπο μνημείο πεσόντων επίγραμμα του Σιμωνίδη:
‘Ω ξείν’, αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ότι τήδε κείμεθα, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι.
Που σημαίνει σε ελεύθερη μετάφραση: "Περαστικέ (και όχι ξένε όπως κακώς μεταφράζεται το ουσιαστικό αυτό στη συγκεκριμμένη περίπτωση), όταν τύχει και περάσεις από την πατρίδα μου τη Σπάρτη, μην λησμονίσεις να πεις στους συμπατριώτες μου Λακεδαιμόνιους ότι κοιτόμαστε εδώ, πιστοί στους νόμους που αυτοί θέσπισαν " Αυτό είναι το βαθύ νόημα της επιγραφής και απευθύνεται σε ανθρώπους με ύψιστο φρόνημα και τιμή, όπως αυτή που είχε σε έπακρο βαθμό ο βασιλιάς Λεωνίδας.
Για μένα όσο και να πονάει αυτό το άρθρο γιατί λέει την πραγματική αλήθεια, ο Μέγας Αλέξανδρος ούτε στο ελάχιστο δεν έμοιασε στον Λεωνίδα. Πολέμησε μόνο για τον εαυτό του. Ο Γίγαντας Λεωνίδας πολέμησε μόνο για την τιμή της πατρίδας του και προκάλεσε τον παγκόσμιο θαυμασμό με τον ηρωικό του θάνατο. Ο ένας θάφτηκε άγνωστο που.Τις τελευταίες ημέρες της ζωής του λόγω της ασθένειάς του, προκαλούσε οίκτο στους στρατιώτες του, αλλά και ανακούφιση στους Μακεδόνες που είχαν μείνει ζωντανοί και θα γυρνούσαν μετά από 11 χρόνια στα σπίτια και στις οικογένειές τους. Η ιστορία γράφεται από τους νικητές και γι αυτό πιστεύω ότι όσοι ιστορικοί ήταν μαζί με τον Αλέξανδρο ή έγραψαν γι αυτόν (Πλούταρχος, Αρριανός, Διόδωρος , Κούρτιος κ.α) σίγουρα έγραψαν μόνο ότι αυτός ενέκρινε.
Αντίθετα τον άφθαστο Λεωνίδα, δεν τον τίμησε μόνο η πατρίδα του η Σπάρτη, αλλά και ολόκληρη η αρχαία Ελλάδα . Ποτέ και κανένας ιστορικός στο κόσμο, αρχαίος η σύγχρονος δεν τόλμησε να αμφισβητήσει τις αρετές και την ανδρεία του. Ποτέ δεν γράφτηκε βιβλίο ή γυρίστηκε ταινία που να αφήνει τον οποιοδήποτε υπαινιγμό για το κολοσσιαίο μέγεθος του ήρωα.
Λεωνίδα , υπήρξες σίγουρα πολύ μεγάλος Έλληνας. Σου αξίζει σίγουρα ο τίτλος Μέγας, γιατί μέγας δεν είναι αυτός που διέπεται από κατακτητική μανία, αλαζονεία, ματαιοδοξία και υπέρμετρη φιλαργυρία.
Μέγας είναι αυτός που διέπεται από ηθικές αρχές, που πρώτος βάζει τα στήθη του στον πόλεμο. Αλλά πόλεμο όχι επεκτατικό. Πόλεμο για την προάσπιση της τιμής πρώτα της πατρίδας και αμέσως μετά της οικογένειας.
Όταν όμως άρχισα να διαβάζω και βιβλία ξένων συγγραφέων καθώς και να βλέπω ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση,η πίστη μου στον μέγα Αλέξανδρο άρχισε κυριολεκτικά να κλονίζεται. Η ταινία του Όλιβερ Στόουν με τον Κόλιν Φάρρελ πρωταγωνιστή μας απογοήτευσε σαν Έλληνες. Αντίθετα η ταινία "300" του Ζακ Σνάιντερ μας έκανε εθνικά υπερήφανους και τους σύγχρονους Πέρσες (τους Ιρανούς δηλαδή) να διαμαρτύρονται για το διασυρμό των αρχαίων προγόνων τους και όχι άδικα. Δηλαδή τι παραπάνω είχε ο Αλέξανδρος από τον Δαρείο τον Α’ και τον γιό του Ξέρξη; Οι μεν ήθελαν να καταλάβουν την Ευρώπη και ο δε την Περσική Αυτοκρατορία. Οι Πέρσες ήθελαν διέξοδο στη Μεσόγειο για να αναπτύξουν τις εμπορικές τους σχέσεις και ο Αλέξανδρος είχε βάλει στο μάτι τον πλούτο της Περσικής Αυτοκρατορίας.
Ο πολιτισμός των Περσών ήταν πολύ ανεπτυγμένος, σαν φυσική συνέπεια της βαριάς κληρονομιάς των αρχαίων πολιτισμών της Μεσοποταμίας. Και φυσικά ο βασιλιάς Ξέρξης δεν ήταν ο δίμμετρος μαύρος αγριάνθρωπος με τα τατουάζ και τα σκουλαρίκια όπως στην ταινία 300 που βασικά ήταν η μεταφορά του ομώνυμου κόμικ του Φρανκ Μίλλερ στον κινηματογράφο. Οι Πέρσες είχαν δημιουργήσει μεγάλο πολιτισμό, τα παλάτια τους ήταν πραγματικά αρχιτεκτονικά αριστουργήματα που τα ζήλεψε ο Αλέξανδρος άσχετα αν κάποια απ’ αυτά κυριολεκτικά τα ισοπέδωσε.
Ο Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.Χ. Από μικρός έμαθε να πολεμάει. Φίλος παιδικός με τον Ηφαιστίωνα , όλη την ημέρα δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να παλεύουν μεταξύ τους και να ασκούνται στα όπλα. Μάταια ο πατέρας του ο Φίλιππος ο Β’ προσέλαβε τον Αριστοτέλη (με αδρότατη φυσικά αμοιβή) για δάσκαλο του γιου του. Ο Αλέξανδρος ούτε που να ακούσει ήθελε για διάβασμα. Όσο για την Ιλιάδα με την οποίαν κοιμόταν κάτω από το μαξιλάρι του, αν εξαιρέσει το καλλιτεχνικό της μέρος που είναι άφθαστο, στην πραγματικότητα αναφέρεται σε σκηνές πολέμου και βίας. Την Ιλιάδα ο Αλέξανδρος λοιπόν δεν την είχε για να την διαβάζει αλλά για να ντοπάρεται από τα κατορθώματα των προγόνων του και δη του Αχιλλέα.
Διαδέχτηκε τον Φίλιππο τον Β’ όταν το 336 π.Χ. αυτός δολοφονήθηκε. Ο Αλέξανδρος ήταν τότε μόνο 19-20 χρονών και είχε να διαχειριστεί μια πολύ μεγάλη κρίση. Αυτήν της διαδοχής του γενναίου πατέρα του και τον ξεσηκωμό των Ελληνικών πόλεων που βρήκαν μια πρώτη τάξης ευκαιρία να απαλλαγούν από το ζυγό των Μακεδόνων. Φυσικά στην Περσία εξεστράτευσε με μοναδικό σκοπό το χρυσάφι της αυτοκρατορίας αφού είχε μάθει από Έλληνες που είχαν θητεύσει στα Περσικά ανάκτορα ότι στη χώρα υπήρχε πολύ χρυσάφι και χλιδή. Φυσικά μην φανταστεί κανείς ότι οι 30.000 Μακεδόνες πολεμιστές τον ακολούθησαν λόγω τυφλής εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του. Και φυσικά τους είχε τάξει πλούσια αμοιβή. Δηλαδή δεν ήταν στρατός με συνείδηση, αλλά καθαρά μισθοφορικός. Έκανε πολλές μάχες με τους Πέρσες. Πολλοί Μακεδόνες πολεμιστές σκοτώθηκαν. Δηλαδή τι έκανε; Πολεμούσε με 10.000 εναντίον 100.000 ή 200.000 Περσών; Όχι γιατί απλούστατα αντικαθιστούσε τους νεκρούς με μισθοφόρους που προσελάμβανε σε κάθε χώρα. Αμφιβάλλω αν στο τέλος της εκστρατείας του είχαν μείνει 2-3 χιλιάδες αμιγείς Μακεδόνες πολεμιστές. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε έμμονη ιδέα να συλλάβει ζωντανό τον Δαρείο τον Β’ . Τον κυνηγούσε με μανία και όταν κάποιος Πέρσης αξιωματικός δολοφόνησε τον Δαρείο και τον έφερε στον Αλέξανδρο για να εισπράξει αμοιβή, αυτός τον σκότωσε γιατί του πήρε το τρόπαιο που τόσο πολύ ήθελε!!!
Πήγε στην Αίγυπτο και αυτοανακηρύχθηκε Φαραώ και γιος του Άμμωνα Ρά. Φυσικά έκτισε μια λαμπρή πόλη την Αλεξάνδρεια στα παράλια της Αιγύπτου. Ήθελε να τον θυμούνται οπωσδήποτε και γι αυτό δεν ίδρυσε μόνο μία Αλεξάνδρεια αλλά τουλάχιστον 10 σε όλη την Περσική επικράτεια, στην οποία ξαναγύρισε μετά από ένα χρόνο. Αντί να γυρίσει στην Μακεδονία που απείχε με πλοία από την Αίγυπτο 15-20 ημέρες, παρέσυρε το στρατό του σε νέες περιπέτειες, εκπληρώνοντας την άκρατη ματαιοδοξία του. Οι συνεχείς του θρίαμβοι έναντι των Περσών τον έκαναν ακόμη πιο σκληρό και τα νεύρα του δεν ήταν σε καλή κατάσταση. Άρχισε να ντύνεται με Περσικά βασιλικά ρούχα και υποχρέωνε τους στρατηγούς του και τους Μακεδόνες στρατιώτες να γονατίζουν και να του φιλούν τα χέρια και τα πόδια. Εκτέλεσε με συνοπτικές διαδικασίες τους στρατηγούς Φιλώτα και Παρμενίωνα γιατί θεώρησε ότι συνομωτούσαν εναντίον του. Όταν ο Κλείτος του έκανε παρατήρηση ότι , «Αλέξανδρε ξεφύγαμε από το σκοπό μας και πρέπει να γυρίσουμε στην πατρίδα γιατί και οι στρατιώτες μας είναι εξουθενωμένοι» αυτός πήρε το ακόντιο από τον φρουρό που ήταν δίπλα του και του το κάρφωσε με μανία στο στήθος, σκοτώνοντας ποιόν; Τον πιστό του Κλείτο που στην πρώτη κιόλας μάχη με τους Πέρσες στο Γρανικό ποταμό το 334 π.Χ., όταν φυσικά ο Αλέξανδρος δεν είχε ακόμη ψηθεί στη μάχη, του είχε σώσει τη ζωή, κόβοντας με το σπαθί του το χέρι του Πέρση στρατηγού Σπιθριδάτη που ήταν έτοιμος να καρφώσει τον βρισκόμενο σε δυσχερή θέση Αλέξανδρο. Η υγεία του κλονίστηκε πιό πολύ όταν πέθανε το άλογό του, ο πιστός Βουκεφάλας μετά τη νικηφόρα επιστροφή του από την Ινδία στην Περσία. Του έκανε βασιλική κηδεία και προς τιμήν ενός αλόγου έχτισε πόλη στην Ανατολική Περσία με το όνομα Βουκεφάλα.Συνέχισε να πιέζει τους εξουθενωμένους πλέον στρατιώτες του για νέα εκστρατεία στην Κίνα. Αυτοί φυσικά δεν άντεξαν τις κακουχίες, πολλοί πέθαναν και έτσι τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Αλεξάνδρου πήγαν στράφι. Γύρισε στην Περσία το 324 π.Χ. αλλά τότε πέθανε ο παιδικός του φίλος και υπαρχηγός του, ο πιστός του Ηφαιστίων. Μέσα στην απόγνωσή του κούρεψε τα μαλλιά του γουλί και υποχρέωσε τους στρατιώτες του να κόψουν τις ουρές των αλόγων τους σε ένδειξη πένθους.
Το τέλος του ήταν κοντά. Πέθανε κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες. Άλλοι υποθέτουν από πνευμονία, άλλοι από φυματίωση, άλλοι από ελονοσία. Για μένα η πιο πιθανή αιτία -απ’ όσες έχω διαβάσει- είναι ότι δηλητηριάστηκε από τους Πέρσες ιερείς. Τα συμπτώματά της ασθένειάς του τείνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ένας άνθρωπος σκληραγωγημένος από τα 8 του χρόνια, με 10 χρόνια εκστρατείας σε ακραίες ανθρώπινες συνθήκες, δύσκολα θα αρρώσταινε και θα πέθαινε κατ’ αυτόν τον τρόπο. Αντίθετα με δηλητήριο ο θάνατός του δεν ήταν ακαριαίος, αλλά τον εξουθένωσε και σε 2-3 ημέρες κατέληξε. Πέθανε στη Βαβυλώνα το 323 π.Χ. σχεδόν 33 χρονών. Το νεκρό του σώμα άγνωστο που τάφηκε. Κενοτάφια ή μαυσωλεία θα χτίστηκαν αρκετά προς τιμήν του. Πιθανότατα να θάφθηκε στη Βαβυλώνα. Το θεωρώ απίθανο να περιέφεραν το νεκρό Αλέξανδρο επί μήνες για να τον θάψουν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Αυτό θα ήταν μεγάλη ασέβεια προς το νεκρό, ενώ ο μόνος τρόπος για να θαφτεί στην Αλεξάνδρεια ήταν να ταριχεύσουν το σώμα του στη Βαβυλώνα (με την μέθοδο των Αιγυπτίων) και να το μεταφέρουν 2500 χιλιόμετρα. Με την απλή τετράγωνη λογική, ο Αλέξανδρος βρίσκεται θαμμένος κάπου στην Βαβυλώνα και όχι θαμμένος κάτω από τη σημερινή πόλη της Αλεξάνδρειας, όπως πιστεύουν ορισμένοι ιστορικοί. Όσο για τους λαούς που τον υποδέχονταν σαν σωτήρα, το έκαναν γιατί τους απήλλαξε από τα 200 χρόνια περσικού ζυγού, αφού οι Πέρσες από τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. πήραν τα ηνία της περιοχής από τους Βαβυλώνιους. Οι διάδοχοί του μοίρασαν την αχανή αυτοκρατορία σε κρατίδια τα οποία κατέρρευσαν πολύ γρήγορα.. Τίποτε δεν θύμιζε πλέον τον Αλέξανδρο. Μόνο η υστεροφημία του έμεινε.
Από που να αρχίσω λοιπόν τη σύγκριση του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Σπαρτιάτη Λεωνίδα. Δυστυχώς δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Ο Λεωνίδας από μικρός έμαθε την τέχνη του πολέμου, όχι για να μάθει να σκοτώνει, αλλά για να υπερασπίζεται την πόλη του, την θρυλική Σπάρτη. Ήταν μέρος λοιπόν της κουλτούρας του η γενναιότητά του. Ανατράφηκε με ηθικές αρχές. Ήταν στατιώτης από τα 6 του χρόνια. Φυσικά όταν ο Ξέρξης έστειλε τους απεσταλμένους του να ζητήσουν γη και ύδωρ από τη Σπάρτη, ο βασιλιάς Λεωνίδας , που απήντησε το πασίγνωστο και θρυλικό απόφθευγμα ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ, αποκλείεται να σκότωνε άναδρα τους Πέρσες αγγελειοφόρους, όπως έκανε ο Τζέραλντ Μπάτλερ στο έργο «300». Αυτό ήταν άτιμη πράξη που ένας πολεμιστής, του μεγέθους του Λεωνίδα , δεν επέτρεπε αυτό το ατόπημα. Οι Σπαρτιάτες σέβονταν τον αντίπαλό τους, δεν σκότωναν αιχμαλώτους και αυτά χάρη στην απαράμιλλη στρατιωτική τους ηθική και αγωγή.Το άλλο θρυλικό απόφθευγμα των Σπαρτιατών Ή ταν ή επί τας, με το οποίο είχαν γαλουχηθεί από μικροί, τους έκανε τόσο γενναίους. Έμαθαν να μην εγκαταλείπουν τη μάχη ακόμη κι αν ήταν άνιση. Θα γύριζαν στη Σπάρτη θριαμβευτές με τις ασπίδες τους, ή νεκροί πάνω σε αυτές. Αυτό φυσικά δεν ήταν γραμμένο στο στρατιωτικό νόμο των Σπαρτιατών. Ήταν η ευχή της μητέρας ή της γυναίκας προς τον γιό ή τον σύζυγο πολεμιστή!!!
Εν γνώσει του ο Λεωνίδας, υπάκουσε και στον χρησμό του μαντείου των Δελφών που έλεγε: Ή η πόλη της Σπάρτης θα σβηστεί από το χάρτη ή θα θρηνήσει τον βασιλιά της." Ήξερε λοιπόν εκ των προτέρων ότι τέτοιο εγχείρημα ήταν χωρίς επιστροφή. Προτίμησε τον θάνατο από την ατίμωση της Σπάρτης. Ήξερε ότι μόνο νεκρός και δοξασμένος θα γυρνούσε στην πολυαγαπημένη του πόλη. Θα άφησε την γυναίκα του χήρα και τον μικρό γιό του ορφανό, ακριβώς όπως έκανε και η επίλεκτη φρουρά των 300. Ήταν όλοι τους παντρεμένοι και με παιδιά. Ήθελε η δόξα του ηρωικού τους θανάτου να αποτελεί παράδειγμμα προς μίμηση και για τα δικά τους παιδιά. Ήθελε να έχουν σαν παρακαταθήκη στην ζωή τους την τιμή και τη δόξα των νεκρών ηρώων πατεράδων τους.
Δεν υπάρχει καμία μάχη καταγεγραμμένη στην παγκόσμια ιστορία, όπως η μάχη των Θερμοπυλών όπου να υπήρξε τόσο μεγάλη διαφορά στην αναλογία των 2 στρατών. Από τη μία 300 Σπαρτιάτες και 700 Θεσπιείς ( τι κρίμα που δεν αναφέρεται και η γενναιότητα των Θεσπιαίων, αφού ο θάνατος του βασιλιά Λεωνίδα επισκίασε την δική τους ανδρεία) αντιτάχθηκαν σε έναν τεράστιο στρατό. Άλλοι μιλούν γιά 1.000.000 μισθοφόρους που είχε ο Ξέρξης μαζί με τον δικό του τακτικό στρατό των 100.000 ανδρών. Τα βέλη των Περσών τοξοβόλων έκρυβαν τον ήλιο όταν έπεφταν ταυτόχρονα κατά χιλιάδες εναντίον των χιλίων υπερασπιστών των Θερμοπυλών. Αυτοί μέσα στην τρομερή ένταση του πολέμου, είχαν πίστη στο Λεωνίδα που τους ενεθάρρυνε με το ανεπανάληπτο: «Καλύτερα. Έτσι θα πολεμάμε με σκιά»!!!
Η μάχη των Θερμοπυλών ενέπνευσε και συγκίνησε όσο καμμία μάχη στην παγκόσμια ιστορία. Είναι η δημοφιλέστερη και η πιο γνωστή μάχη του αρχαίου κόσμου και μετά ακολουθούν αυτές του Μαραθώνα, της Σαλαμίνας και των Πλαταιών. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης της 2ης σε σπουδαιότητας μάχης στην ιστορία του Ελληνισμού. Της ηρωικής εξόδου του Μεσολογγίου , αλλά κα της 3ης κατά σειρά :Της μάχης στο Μανιάκι και τον παρόμοιο θάνατο, του Λεωνίδα της επανάστασης, του 1821: Του Γρηγορίου Δικαίου ( Παπαφλέσσα) .
Έχουν γραφτεί χιλιάδες ύμνοι για την γενναιότητα των Σπαρτιατών-Θεσπιαίων εναντίων των ορδών του Ξέρξη. Ποτέ και κανένας δεν μπόρεσε να φτάσει την απαράμιλλη γενναιότητα του Βασιλιά Λεωνίδα. Ποτέ και καμία άλλη ιστορική μάχη δεν ενέπνευσε τόσο πολύ. Μιά μάχη που έγινε στα στενά των Θερμοπυλών (που δυστυχώς ο σεναριογράφος των «300» ,ο Φρανκ Μίλλερ, έκανε το ατόπημα και βάφτισε την περιοχή αυτή, μεταφράζοντας στα αγγλικά τη λέξη Θερμο-πύλες σαν Hotgates) και φυσικά έγινε φάρος για τους υπόλοιπους Έλληνες ώστε να κατατροπώσουν τους Πέρσες και να δώσουν έτσι μιά άλλη τροπή στην Παγκόσμια ιστορία, αφού αν είχαν επιβληθεί οι Πέρσες, σήμερα ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν θα μπορούσε να έχει σαν κορωνίδα του τον άφθαστο Ελληνικό πολιτισμό που θα είχε εξαφανιστεί κάτω από το ζυγό των Περσών.
Η θυσία του Λεωνίδα και των 300 συμπολεμιστών του, έγινε διαχρονικό σύμβολο και στη θέση που έπεσε ο Λεωνίδας και οι συμπολεμιστές του, οι πρόγονοί μας, έστησαν απέριττο μνημείο, όπως άξιζε σε έναν βασιλιά, που θυσιάστηκε για την πατρίδα του. Ούτε χρήματα, ούτε επεκτατικοί πόλεμοι, ούτε αλαζονεία. Μόνο δόξα και τιμή ανήκει στον μεγάλο αυτό Έλληνα.. Κάθε φορά που περνάω από το σημείο όπου σήμερα υπάρχει ο ανδριάντας του βασιλιά Λεωνίδα (έργο του γλύπτη Βάσου Φαληρέα) σφίγγεται η καρδιά μου (και μπράβο στο Ελληνικό κράτος που δεν τον ξέχασε, όπως τόσους άλλους μεγάλους Έλληνες). Με πιάνει πατριωτικός οίστρος όταν σκέφτομαι τι έκανε αυτός ο Άνθρωπος. Σταματάω όποτε μπορώ και διαβάζω κάθε φορά με συγκίνηση το γνωστό από το πρωτότυπο μνημείο πεσόντων επίγραμμα του Σιμωνίδη:
‘Ω ξείν’, αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ότι τήδε κείμεθα, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι.
Που σημαίνει σε ελεύθερη μετάφραση: "Περαστικέ (και όχι ξένε όπως κακώς μεταφράζεται το ουσιαστικό αυτό στη συγκεκριμμένη περίπτωση), όταν τύχει και περάσεις από την πατρίδα μου τη Σπάρτη, μην λησμονίσεις να πεις στους συμπατριώτες μου Λακεδαιμόνιους ότι κοιτόμαστε εδώ, πιστοί στους νόμους που αυτοί θέσπισαν " Αυτό είναι το βαθύ νόημα της επιγραφής και απευθύνεται σε ανθρώπους με ύψιστο φρόνημα και τιμή, όπως αυτή που είχε σε έπακρο βαθμό ο βασιλιάς Λεωνίδας.
Για μένα όσο και να πονάει αυτό το άρθρο γιατί λέει την πραγματική αλήθεια, ο Μέγας Αλέξανδρος ούτε στο ελάχιστο δεν έμοιασε στον Λεωνίδα. Πολέμησε μόνο για τον εαυτό του. Ο Γίγαντας Λεωνίδας πολέμησε μόνο για την τιμή της πατρίδας του και προκάλεσε τον παγκόσμιο θαυμασμό με τον ηρωικό του θάνατο. Ο ένας θάφτηκε άγνωστο που.Τις τελευταίες ημέρες της ζωής του λόγω της ασθένειάς του, προκαλούσε οίκτο στους στρατιώτες του, αλλά και ανακούφιση στους Μακεδόνες που είχαν μείνει ζωντανοί και θα γυρνούσαν μετά από 11 χρόνια στα σπίτια και στις οικογένειές τους. Η ιστορία γράφεται από τους νικητές και γι αυτό πιστεύω ότι όσοι ιστορικοί ήταν μαζί με τον Αλέξανδρο ή έγραψαν γι αυτόν (Πλούταρχος, Αρριανός, Διόδωρος , Κούρτιος κ.α) σίγουρα έγραψαν μόνο ότι αυτός ενέκρινε.
Αντίθετα τον άφθαστο Λεωνίδα, δεν τον τίμησε μόνο η πατρίδα του η Σπάρτη, αλλά και ολόκληρη η αρχαία Ελλάδα . Ποτέ και κανένας ιστορικός στο κόσμο, αρχαίος η σύγχρονος δεν τόλμησε να αμφισβητήσει τις αρετές και την ανδρεία του. Ποτέ δεν γράφτηκε βιβλίο ή γυρίστηκε ταινία που να αφήνει τον οποιοδήποτε υπαινιγμό για το κολοσσιαίο μέγεθος του ήρωα.
Λεωνίδα , υπήρξες σίγουρα πολύ μεγάλος Έλληνας. Σου αξίζει σίγουρα ο τίτλος Μέγας, γιατί μέγας δεν είναι αυτός που διέπεται από κατακτητική μανία, αλαζονεία, ματαιοδοξία και υπέρμετρη φιλαργυρία.
Μέγας είναι αυτός που διέπεται από ηθικές αρχές, που πρώτος βάζει τα στήθη του στον πόλεμο. Αλλά πόλεμο όχι επεκτατικό. Πόλεμο για την προάσπιση της τιμής πρώτα της πατρίδας και αμέσως μετά της οικογένειας.
ΑΥΤΑ .ΚΑΙ ΣΤΙΣ 18 ΜΑΙΟΥ ΣΤΟ ΣΚΑΥ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΙΑ ΛΕΩΝΙΔΑ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ. ΛΑΘΟΣ ΠΡΟΣΩΠΟ ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ.
0 σχόλια:
Ανάρτηση Σχολίου